نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• طالب زندی

عضو هیئت علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان سمت

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی مبتنی بر رویکرد سازنده‌گرایی به آموزش و یادگیری انجام شد. برای این هدف از روش تحلیل محتوای کیفی از نوع استقرایی استفاده شد. جامعه آماری شامل تمامی نتایج پژوهشی مرتبط با موضوع، منتشر شده در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی داخلی و خارجی بود. از طریق روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 37 مقاله پژوهشی انتخاب و تحلیل شد. تحلیل و استخراج یافته‌ها در سه مرحله کد‌های نمونه، مقوله‌های جزئی و مقوله‌های کلی به روش کوربین و اشتراوس انجام شد. در نتیجه، تعداد 8 مؤلفه اصلی شامل: زمینه ساخت دانش واقعی، محتوای یادگیرنده محور، نمایش محتوا، فعال‌سازی دانش، زمینه‌سازی تعامل اجتماعی، پشتیبانی محتوا، زمینه‌سازی کاربست محتوا، و ارزشیابی چندگانه و بازخورد به دست آمد. با مراجعه به نظرات متخصصان و مبانی نظری مربوطه، آرایش مؤلفه‌ها مشخص، و الگوی کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی مبتنی بر رویکرد سازنده‌گرایی طراحی شد. اعتباریابی الگو توسط 20 نفر از متخصصان تکنولوژی و طراحی آموزشی، و با استفاده از یک پرسشنامه محقق ساخته الکترونیکی 10 سؤالی انجام شد. ملاک انتخاب متخصصان، تألیف حداقل یک مقاله علمی در مورد رویکرد سازنده‌گرایی در آموزش و یادگیری بود. تحلیل داده‌های حاصل از نظر متخصصان با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون t تک نمونه‌ای) و توسط نرم‌افزار SPSS انجام، و اعتبار الگو تأیید شد. در پایان، بر مبنای مؤلفه‌های الگو، دستورالعمل‌های کاربردی برای طراحی کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی توسعه یافت. انتظار می‌رود استفاده از این الگو در طراحی محتوای کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی به تسهیل یادگیری اثربخش از کتاب کمک کند.

کلیدواژه‌ها

• کتاب درسی
• کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی
• رویکرد سازنده‌گرایی
• آموزش - یادگیری

عنوان مقاله [English]

Design and Validation of a University e-textbook Model based on the Constructivism Approach

نویسنده [English]

• Taleb Zandi

Assistant Professor in Educational Technology, The Institute for Research and Development in the Humanities (SAMT), Tehran, Iran.

چکیده [English]

The present study was conducted with the aim of designing and validating a model for university e-textbook based on the constructivist approach to teaching and learning. To achieve this goal, an inductive qualitative content analysis method was employed. The statistical population included all research findings related to the topic, published in national and international scientific databases. Using purposive sampling, 37 paper were selected and analyzed. The analysis and extraction of findings were carried out in three stages—sample codes, subcategories, and main categories—according to the Corbin and Strauss method. As a result of this analysis, eight main components were identified: creating a context for constructing real knowledge, learner-centered content, content demonstration, knowledge activation, social interaction context, content support, application context, and multiple evaluation and feedback. Based on expert opinions and relevant theoretical foundations, the arrangement of components was determined, and the university e-textbook model based on constructivism approach was designed. Using a researcher-made e-questionnaire with 10 items, 20 specialists and experts in instructional design and technology validated the model. The criterion for selecting experts was the authorship of at least one scientific article on the constructivism approach m. The data obtained from expert opinions were analyzed using descriptive and inferential statistics (one-sample t-test) through SPSS software, and the model’s validity was confirmed. Finally, based on the model’s components, practical guidelines for designing university e-textbook were developed. It is expected that the use of this model in designing university e-textbook content will help facilitate effective learning from textbooks.

کلیدواژه‌ها [English]

• textbook
• e-textbook
• constructivism approach
• teaching- learning