نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران ، ایران.
2 کارشناسی ارشد برنامهریزی درسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران
چکیده
در جهان دیجیتال امروز، آشنایی با مهارتهای دیجیتال و پایبندی به اصول امنیت، آداب معاشرت و قوانین فضای مجازی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای دانشآموزان به شمار میرود. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجه به مؤلفههای سواد دیجیتال در کتابهای درسی کار و فناوری دوره متوسطه اول انجام شده است. این مطالعه با بهرهگیری از روش تحلیل محتوا و بهکارگیری تکنیک آنتروپی شانون صورت گرفته است. دادههای پژوهش از محتوای کتابهای کار و فناوری دوره متوسطه اول استخراج و بر اساس شاخصهای تعریفشده در قالب هشت مؤلفه اصلی سواد دیجیتال طبقهبندی گردیدند. در ادامه، در گام بعدی میزان توجه به هر مؤلفه از طریق محاسبه وزنهای نرمالشده و رتبهبندی شاخصها مورد ارزیابی قرار گرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مؤلفههای «سواد دیجیتال» و «ارتباطات دیجیتال» بیشترین میزان توجه را در محتوای کتابهای درسی به خود اختصاص دادهاند، در حالی که مؤلفههای «امنیت دیجیتال»، «حقوق و مسئولیتهای دیجیتال»، «تجارت دیجیتال» و «سلامت و تندرستی دیجیتال» کمترین پوشش محتوایی را داشتهاند. همچنین، شاخصهایی نظیر اتصال به اینترنت، استفاده از مرورگرها و موتورهای جستوجو از اهمیت بالاتری برخوردار بودهاند، اما موضوعاتی نظیر قوانین تجارت الکترونیک و حفاظت از حریم خصوصی، با وجود اهمیت بنیادین، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. با توجه به نقش فزاینده مهارتهای دیجیتال در زیست روزمره و نظام آموزشی، بازنگری و روزآمدسازی محتوای آموزشی کتابهای درسی به منظور انطباق با اقتضائات دنیای دیجیتال، ضرورتی انکارناپذیر به نظر میرسد.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
content analysis of technology and work books for middle school in terms of the level of attention paid to digital citizenship component
نویسندگان [English]
- Sara AbediKooshki 1
- Zahra Bashtani 2
1 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 MSc. in Curriculum Studies, Sabzevar Branch, Islamic Azad University, Sabzevar, Iran
چکیده [English]
In today’s digital world, familiarity with digital skills and adherence to the principles of security, etiquette, and cyberspace regulations are an inevitable necessity for students. The present study was conducted with the aim of examining the extent of attention to digital literacy components in middle school work and technology textbooks. This study employed the content analysis method and utilized the Shannon entropy technique. The research data were extracted from the content of the work and technology textbooks for the lower secondary level and classified based on defined indicators within eight main components of digital literacy. Subsequently, the level of attention to each component was evaluated by calculating normalized weights and ranking the indicators. The findings show that the components of “digital literacy” and “digital communication” received the highest attention in the content of the textbooks, while “digital security,” “digital rights and responsibilities,” “digital commerce,” and “digital health and well-being” had the lowest content coverage. Moreover, indicators such as internet connectivity, the use of browsers, and search engines were of higher importance, whereas topics such as e-commerce regulations and privacy protection, despite their fundamental importance, received less attention. Given the growing role of digital skills in everyday life and the educational system, revising and updating textbook content to align with the requirements of the digital world seems to be an undeniable necessity.
کلیدواژهها [English]
- Digital Citizenship
- Digital Literacy
- Content Analysis
- Shannon Entropy
- Textbooks
)